Joosje

Joosje is een Nederlandse verkleinvorm die het meest wordt verbonden met Joost en het verwante Joos. Joost is ontleend aan het Latijnse Justus, van iustus ('rechtvaardig'). Joos komt via het Franse Josse van het Latijnse Jodocus. Beide vormen werden gebruikt voor een heilige uit de zevende eeuw: een koningszoon uit Bretagne die kluizenaar, priester en pelgrim werd. Omdat meer dan één heilige zo heette, werd Joost een christelijke doopnaam. Soms wordt Joosje ook gekoppeld aan Jozef of Josephine. Jozef is een bijbelse naam die met 'toevoegen' te maken heeft: in Genesis hoopt Rachel bij zijn geboorte dat de Heer haar nog een zoon zal geven.

Het woord joost had in het Nederlands nog een andere betekenis: 'Joost' en 'oude Joost' waren volksnamen voor de duivel. Dat woord heeft een eigen herkomst. Het gaat via het Javaans terug op het Portugese Deos ('God') en kreeg zijn vorm onder invloed van de voornaam. Een bekende drager van de voornaam is de zeventiende-eeuwse dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel.

Als verkleinvorm heeft Joosje iets vertederends en speels. De naam heeft een vintage karakter dat doet denken aan oude familieboeken, maar voelt niet stoffig aan.

In 2025 kregen 18 meisjes in Nederland de naam Joosje.