Lilith

Lilith is een naam uit het oude Midden-Oosten. Het Hebreeuwse woord lilith is waarschijnlijk ontleend aan het Akkadische lilîtu. In de Joodse traditie is een lilith een vrouwelijke nachtdemon, en de naam wordt daarom vaak vertaald als "nachtwezen". Het voor de hand liggende verband met lailah ("nacht") is waarschijnlijk volksetymologie en niet de oorsprong.

In de Hebreeuwse Bijbel komt het woord één keer voor, in het boek Jesaja, voor een wezen dat rust zoekt in een verlaten land. Het is daar geen persoonsnaam. In de Talmoed is Lilith een demon met lang haar en vleugels, en wie alleen in huis slaapt, kan door haar gegrepen worden.

Het bekendste verhaal staat in de middeleeuwse tekst Alfa Beta de-Ben Sira. Daarin schept God voor Adam een vrouw uit de aarde, net als hij, en noemt haar Lilith. Ze zegt dat ze zijn gelijke is, omdat ze allebei uit de aarde komen. Als Adam dat niet aanvaardt, spreekt ze de verborgen naam van God uit en vliegt ze weg.

In de twintigste eeuw kreeg Lilith een ander imago. In 1976 kreeg een Joods-feministisch tijdschrift haar naam, met het doel haar reputatie te herstellen. Ook het muziekfestival Lilith Fair van Sarah McLachlan (1997-1999) droeg de naam.