Benjamin

De naam Benjamin komt uit het Hebreeuws en is opgebouwd uit ben ("zoon") en yamin ("rechterhand" of "zuiden"). De letterlijke betekenis is daarmee "zoon van de rechterhand", wat in de oudheid gold als een eretitel: de rechterzijde stond symbool voor kracht, geluk en een bevoorrechte positie. Soms wordt de naam ook vertaald als "zoon van het zuiden" of "zoon van het geluk", omdat yamin in het Hebreeuws naar al deze begrippen kan verwijzen.

In het boek Genesis is Benjamin de jongste zoon van aartsvader Jakob en Rachel. Rachel stierf kort na zijn geboorte en noemde hem met haar laatste adem Ben-Oni ("zoon van mijn smart"), maar Jakob veranderde die naam in Binyamin, als teken van hoop en troost. Benjamin werd de stamvader van een van de twaalf stammen van Israël, waartoe later ook koning Saul en de apostel Paulus behoorden.

De naam verspreidde zich via het christendom en het jodendom door heel Europa en is in vrijwel elke westerse taal herkenbaar gebleven. In het Nederlands kennen we de uitdrukking "de benjamin zijn" voor het jongste kind in een gezin, wat direct teruggaat op het bijbelverhaal.

Wat Benjamin zo bijzonder maakt, is die gelaagdheid: het draagt zowel de zachtheid van een geliefd jongste kind als de kracht van een eretitel. Het is een naam die overal ter wereld begrepen wordt en toch nooit zijn warmte verliest, alsof hij altijd een beetje thuiskomt.