Vruchtbare dagen en eisprong: wanneer heb je de meeste kans?

Je cyclus tel je vanaf de eerste dag van je menstruatie tot en met de dag vóór je volgende menstruatie. Volgens De Verloskundige duurt dat gemiddeld rond de 28 dagen, maar 21 of 35 dagen of iets daartussen komt ook voor.

De Gynaecoloog (NVOG) legt uit hoe hormonen dat proces sturen. In de eerste helft van de cyclus ontwikkelen zich enkele eiblaasjes in de eierstokken, en meestal groeit er maar één door totdat het knapt. Het hormoon FSH laat dat eiblaasje met de eicel groeien, oestrogeen laat het baarmoederslijmvlies groeien. Halverwege de cyclus volgt een piek van het hormoon LH en die zorgt voor de eisprong. Daarna maken de eierstokken ook progesteron, dat het slijmvlies voorbereidt op een eventuele bevruchte eicel. Wordt de eicel niet bevrucht, dan dalen de hormonen, wordt het slijmvlies afgestoten en word je ongesteld.

Voor het rekenen is dit het handigste houvast: volgens De Verloskundige is de eisprong meestal 14 dagen voordat je weer ongesteld wordt, Thuisarts.nl spreekt van ongeveer 2 weken. Bij een cyclus van 28 dagen is de eisprong dus rond dag 14. De Verloskundige voegt eraan toe dat dit per vrouw kan verschillen, en dat de eisprong de ene maand wat eerder of later kan komen dan de andere.

Een eicel kan na de eisprong maar kort worden bevrucht, volgens De Verloskundige hooguit ongeveer een dag. Zaadcellen houden het langer vol: ze blijven 2 tot 3 dagen in leven in de baarmoeder, schrijft De Verloskundige. Thuisarts.nl spreekt van een paar dagen.

Dat verschil is de reden dat de bronnen de nadruk leggen op de dagen vóór de eisprong. Thuisarts.nl zegt het zo: om zwanger te worden moet je vrijen vóórdat je een eisprong krijgt.

Rond de eisprong werkt je lichaam ook mee. Volgens Thuisarts.nl komt er dan meer helder slijm uit je vagina, en door dat slijm komen zaadcellen makkelijker van de vagina in de baarmoeder.

Thuisarts.nl is er duidelijk over: in de 6 dagen vóór de eisprong is de kans om zwanger te worden het grootst, en je hebt de meeste kans als je in die dagen een paar keer vrijt. De Verloskundige legt de nadruk dichter bij de eisprong: seks op de dag van de eisprong of 1 tot 2 dagen ervoor vergroot volgens De Verloskundige de kans op een zwangerschap. Beide bronnen wijzen dus vooral naar de dagen vóór de eisprong.

Om die dagen te kunnen schatten, raadt Thuisarts.nl aan om elke keer dat je ongesteld wordt de datum in je agenda te schrijven. Zo zie je ook of je cyclus elke keer ongeveer even lang duurt. Is dat zo, dan kun je volgens De Verloskundige uitrekenen op welke dagen je het meest vruchtbaar bent.

Soms merk je dat je een eisprong hebt. Thuisarts.nl noemt meer helder slijm uit je vagina, pijn in je buik en een klein beetje bloed uit je vagina. De Verloskundige beschrijft het slijm rond de eisprong als helderder, vloeibaarder en elastischer: met een beetje slijm tussen duim en wijsvinger kun je een draad maken. Ook meer zin in seks en lichte krampen in je onderbuik kunnen volgens De Verloskundige op een eisprong wijzen.

Bij temperatuur meten meet je vanaf de eerste dag van je ongesteldheid elke ochtend vóór het opstaan je temperatuur, met een thermometer in je anus, en schrijf je die op. Heb je op een ochtend opeens een wat hogere temperatuur, bijvoorbeeld een halve graad hoger dan normaal, dan is het volgens Thuisarts.nl bijna zeker dat je een eisprong hebt. Die hogere temperatuur blijft tot je weer ongesteld wordt. De Verloskundige schrijft dat je zo achteraf ziet wanneer je het meest vruchtbaar was, en noemt temperaturen niet de meest betrouwbare manier: ziek zijn, het tijdstip waarop je opstaat en hoe lang je hebt geslapen beïnvloeden de meting ook.

Een ovulatietest meet volgens De Verloskundige het hormoon LH in je plas. Dat stijgt 1 tot 2 dagen voor de eisprong. Is de test positief, dan beginnen je meest vruchtbare dagen. Hoe je de test precies gebruikt, staat in de gebruiksaanwijzing.

Thuisarts.nl ziet dat anders. Op de pagina over onderzoeken waarom je nog niet zwanger bent, beschrijft Thuisarts.nl temperatuur meten en een urinetest als manier om na te gaan of je een eisprong hebt. Maar ze helpen volgens Thuisarts.nl niet om zwanger te worden, omdat je moet vrijen vóórdat je een eisprong krijgt: op het moment dat je temperatuur of de test een eisprong laat zien, zijn de 6 dagen waarin je het meest vruchtbaar bent al voorbij. De bronnen verschillen hier dus. Twijfel je of zo'n test voor jou zin heeft, bespreek het dan met je huisarts of verloskundige.

Volgens Thuisarts.nl is het meestal genoeg om ongeveer om de 2 tot 3 dagen te vrijen. Vaker kan ook, maar is niet nodig. De Verloskundige geeft hetzelfde ritme en legt uit waarom: zo zijn er altijd levende zaadcellen in je baarmoeder om de eicel te bevruchten, en hoef je niet precies te weten wanneer je eisprong is. Elke dag vrijen hoeft dus niet.

Vrijen met een doel kan spanning geven. De Verloskundige noemt het gevoel dat je 'moet' vrijen, en geeft twee tips: blijf ook buiten je vruchtbare dagen gewoon vrijen, en plan af en toe een avond samen waarop je geen seks hebt. Dat haalt de druk eraf. Lukt vrijen niet goed, maak dan volgens Thuisarts.nl een afspraak bij je huisarts.

Ben je regelmatig ongesteld, dan is er volgens Thuisarts.nl bijna zeker elke maand een eisprong. Ben je onregelmatig ongesteld, dan is het lastig te schatten wanneer de volgende eisprong komt. Word je niet zo vaak ongesteld, dan is het onzeker of er wel een eisprong is. En ben je een half jaar niet ongesteld geweest, dan is de kans groot dat er in die tijd ook geen eisprong was.

De kans op een eisprong kan volgens Thuisarts.nl kleiner zijn door stress, heel hard sporten of zwaar werk, en als je snel veel afvalt, te weinig weegt of overgewicht hebt.

Weet je niet precies wanneer je eisprong is, dan adviseert De Verloskundige om elke 2 of 3 dagen te vrijen. Is je eisprong lastig te berekenen omdat je cyclus niet elke maand even lang is, dan kun je volgens De Verloskundige ook kiezen voor ovulatietests.

Thuisarts.nl raadt aan een afspraak te maken bij je huisarts als je niet weet of je een eisprong hebt, of wanneer. Word je al een paar maanden niet ongesteld, maak dan volgens Thuisarts.nl ook een afspraak bij je huisarts. Bedenk daarbij dat je ook zwanger kunt zijn als je een tijd niet ongesteld wordt. En los van je cyclus: heb je 1 jaar geprobeerd om zwanger te worden, dan is ook dat volgens Thuisarts.nl een reden voor een afspraak.

• Alles over kinderwens
• Het kinderwensconsult
• Zwanger worden: waar begin je?
• Foliumzuur