Foliumzuur: waarom, hoeveel en hoelang je het slikt

Foliumzuur is een B-vitamine. In supplementvorm is het de kunstmatige variant van folaat, de vorm die van nature in voeding zit. Rond een zwangerschap heeft je lichaam er extra van nodig, omdat er in die allereerste weken razendsnel nieuwe cellen worden aangelegd, onder andere voor het zenuwstelsel van je baby.

Volgens het Voedingscentrum verkleint extra foliumzuur voor en in de eerste weken van de zwangerschap de kans op een open ruggetje, ook wel spina bifida genoemd. Bij een open ruggetje sluit het onderste deel van het ruggenmerg zich niet helemaal. Ook Thuisarts.nl beschrijft het zo: door foliumzuur te slikken maak je de kans op een kind met een open rug extra klein.

Daarnaast verlaagt foliumzuur volgens het Voedingscentrum mogelijk ook de kans op vroeggeboorte, een laag geboortegewicht en een gespleten lip, kaak of gehemelte. Goed om te onthouden: het gaat steeds om het verkleinen van een kans, niet om een garantie. Foliumzuur is een van de bouwstenen van een gezonde start, geen zekerheid dat alles vanzelf goed gaat.

Het advies van de Gezondheidsraad is om iedere dag 400 microgram foliumzuur te slikken. Het is als los supplement te koop bij de drogist, apotheek of supermarkt. Het gaat om een tablet van 400 microgram (0,4 milligram) die speciaal voor de zwangerschap is bedoeld.

Thuisarts.nl beschrijft het net iets anders en adviseert elke dag een pil foliumzuur van 0,4 of 0,5 milligram. Dat komt op vrijwel hetzelfde neer: een kleine, vaste dagelijkse dosis. Veel merken verkopen precies deze zwangerschapstabletten, soms als los foliumzuur en soms verwerkt in een multivitamine voor zwangeren.

Voor de meeste mensen is meer slikken dan geadviseerd niet nodig. Volgens het Voedingscentrum geldt voor synthetisch foliumzuur uit een supplement een veilige bovengrens van 1 milligram per dag. Heb je het idee dat een hogere dosis bij jouw situatie past, bepaal dat dan niet zelf, maar bespreek het met je verloskundige of huisarts.

De timing is bij foliumzuur minstens zo belangrijk als de hoeveelheid. Het advies is om al te starten zodra je zwanger wilt worden, dus nog voordat je daadwerkelijk zwanger bent. Thuisarts.nl adviseert te beginnen ongeveer vier weken voordat je zwanger zou kunnen worden, zodat je lichaam op tijd voldoende foliumzuur heeft.

De reden voor die vroege start is dat de aanleg van het ruggetje en zenuwstelsel al heel vroeg gebeurt, vaak nog voordat je weet dat je zwanger bent. Het Voedingscentrum verwoordt het zo: je begint daar al mee vanaf dat je zwanger wilt worden tot 10 weken van de zwangerschap. Na die tiende week is de belangrijkste aanlegfase voorbij en mag je volgens het advies stoppen. Langer doorslikken is meestal niet nodig, tenzij je zorgverlener je iets anders adviseert.

In de praktijk lukt dat op tijd beginnen lang niet altijd. Volgens RIVM-onderzoek dat het Voedingscentrum aanhaalt, laat het op tijd slikken van foliumzuur rond de zwangerschap nog te wensen over; het advies wordt niet altijd of niet op tijd opgevolgd. Vaak komt dat doordat een zwangerschap niet gepland was of pas laat ontdekt werd. Ben je later begonnen dan bedoeld, dan is dat geen reden voor paniek: begin dan alsnog en overleg bij twijfel met je verloskundige.

Ben je al zwanger zonder dat je foliumzuur hebt geslikt, twijfel je over de juiste dosering, of kwam een open ruggetje eerder in je gezin of familie voor? Neem dan contact op met je verloskundige of huisarts voor persoonlijk advies, want dan kan een andere aanpak nodig zijn.

Foliumzuur is een klein supplement met een belangrijke rol, maar het advies dat je hier leest is algemeen. Jouw situatie kan om iets anders vragen. Voor persoonlijk advies over de dosering, de timing of je eigen gezondheid ga je naar je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Zij kennen jouw verhaal en kunnen meedenken over wat bij jou past.