Wat regel je wanneer? De zwangerschapschecklist per trimester

Zodra de test positief is, zijn er een paar dingen die niet kunnen wachten. Volgens Thuisarts.nl is het advies om meteen een afspraak te maken met een verloskundige, het liefst voordat je 9 weken zwanger bent. De verloskundige plant dan je eerste controle en bespreekt met je hoe de zorg de komende maanden verloopt.

Daarnaast draait het in deze eerste weken vooral om een gezonde start. Thuisarts.nl adviseert om vanaf het begin van je zwangerschap foliumzuur en vitamine D te gebruiken. Welke hoeveelheid daarbij hoort en hoe lang je ze neemt, lees je op Thuisarts.nl of bespreek je met je verloskundige. Bij een gezonde start horen volgens Thuisarts.nl ook geen alcohol drinken, niet roken, geen drugs gebruiken en gezond en gevarieerd eten.

Merk je in deze periode of later iets wat niet klopt, wacht dan niet af. Neem meteen contact op met je verloskundige, huisarts of de huisartsenpost bij veel of helderrood bloedverlies, hevige of aanhoudende buikpijn, een harde (als een plank aanvoelende) buik, duizeligheid, gebroken vliezen of weeën en regelmatige buikpijn voor 37 weken. Bij een acute noodsituatie, zoals flauwvallen of zeer hevig bloedverlies, bel je 112. Volgens de KNOV krijgt ongeveer 1 op de 3 zwangere vrouwen tijdens de zwangerschap een keer met vaginaal bloedverlies te maken; bel bij bloedverlies altijd je verloskundige, ook als je geen buikpijn hebt.

Het eerste trimester staat vooral in het teken van aanmelden en kiezen over onderzoek. Heb je nog geen verloskundige, dan is dit het moment. De eerste controle plan je samen met de verloskundige, waarna de onderzoeken zich aandienen.

De NIPT, een bloedonderzoek naar chromosoomafwijkingen, kan vanaf 10 weken zwangerschap. De uitslag komt meestal binnen 10 dagen en je betaalt er niets voor. Kort daarna volgt de 13-wekenecho, die je kunt laten doen van 12+3 tot en met 14+3 weken. Beide onderzoeken zijn een eigen keuze; je verloskundige legt uit wat ze inhouden zodat je rustig kunt beslissen.

Ook al lijkt het nog ver weg, dit is een goed moment om alvast kraamzorg te regelen. Sommige kraamzorgaanbieders zitten namelijk al vroeg vol. Je meldt je nu aan; het uitgebreide intakegesprek met het kraamzorgbureau volgt meestal later, vaak rond week 30. Dit kan per bureau verschillen.

In het tweede trimester valt een van de bekendste momenten: de 20-wekenecho. Die kun je laten doen van week 18+0 tot 21+0, waarbij rond week 19 het beste moment is. Bij deze echo worden de organen en de groei van je baby zorgvuldig bekeken. Vooraf mag je aangeven of je het geslacht wilt weten.

Dit is ook de fase om je verlof voor te bereiden. Je hebt recht op minimaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof: 6 weken zwangerschapsverlof en minstens 10 weken bevallingsverlof. Het zwangerschapsverlof gaat in op een moment dat je zelf kiest, tussen 6 en 4 weken voor je uitgerekende datum, en start uiterlijk 4 weken van tevoren. Verwacht je een meerling, bijvoorbeeld een tweeling, dan heb je recht op minimaal 20 weken verlof en begint het zwangerschapsverlof al 10 tot 8 weken voor de uitgerekende datum.

Bespreek de planning van je verlof nu vast met je werkgever, zodat jullie samen weten wanneer je stopt. Het officieel aanvragen komt in het derde trimester aan bod. Ondertussen nadert ook het intakegesprek voor de kraamzorg, dat vaak rond week 30 plaatsvindt.

In het derde trimester wordt het regelwerk concreet. Vraag je verlof op tijd officieel aan. Bij je werkgever doe je dat uiterlijk 3 weken voordat het verlof ingaat. Heb je geen werkgever, bijvoorbeeld omdat je een WW- of ziekte-uitkering hebt, dan vraag je de uitkering minimaal 8 weken voor je uitgerekende datum aan bij het UWV. In beide gevallen heb je een zwangerschapsverklaring van je huisarts of verloskundige nodig.

Rond week 34 is het tijd om je kraamtas in te pakken en op een vaste, goed bereikbare plek te leggen, zodat alles klaarstaat als het zover is. Denk ook aan de uitzet: de babykleertjes gewassen klaarleggen en het autostoeltje op tijd laten installeren. Vertel je partner waar de tassen staan en wie jullie wanneer bellen, dan hoef je op het moment zelf niets meer te bedenken.

Zet je het naast elkaar, dan valt het reuze mee. Grofweg regel je het in deze volgorde:

Loop je ergens tegenaan of twijfel je over iets, bespreek het dan gerust met je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Zij helpen je verder en houden samen met jou de grote lijn in de gaten.