Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof: hoe zit het?

Volgens de Rijksoverheid heb je in totaal recht op minstens 16 weken verlof rond je bevalling. Dat verlof valt uiteen in twee delen: 6 weken zwangerschapsverlof vooraf en minstens 10 weken bevallingsverlof erna. Samen vormen die de zestien weken waar je zeker van bent.

Het zwangerschapsverlof is de periode voordat je baby er is, waarin je rustig aan kunt doen en toeleeft naar de bevalling. Het bevallingsverlof gaat in op de dag na je bevalling en duurt altijd minstens 10 weken, zodat je de eerste weken met je baby de tijd hebt om te herstellen en te wennen. Ook De Verloskundige (KNOV) bevestigt deze opbouw: minimaal 16 weken, namelijk 6 weken zwangerschapsverlof en 10 weken bevallingsverlof, waarbij dat bevallingsverlof altijd minstens tien weken blijft.

Hier heb je zelf iets te kiezen. Je bepaalt namelijk grotendeels wanneer je zwangerschapsverlof ingaat. Volgens de Rijksoverheid kun je het laten beginnen tussen 6 en 4 weken voor je uitgerekende datum. Wil je zo lang mogelijk doorwerken, dan kies je voor 4 weken van tevoren; wil je eerder gas terugnemen, dan mag het al vanaf 6 weken ervoor. Het verlof moet uiterlijk 4 weken voor de dag na je uitgerekende datum ingaan.

Kies je ervoor om korter dan 6 weken zwangerschapsverlof op te nemen, dan ben je die dagen niet kwijt. De niet-opgenomen dagen tel je op bij je bevallingsverlof, zodat je in totaal nog steeds op minstens 16 weken uitkomt. Zo houd je zelf een beetje regie over hoe je de weken verdeelt rond de bevalling.

En stel dat je kindje later geboren wordt dan de uitgerekende datum? Dan wordt je bevallingsverlof daardoor niet korter. Die extra dagen tot aan de geboorte komen simpelweg bovenop de 16 weken. Je bevallingsverlof van minstens 10 weken begint namelijk pas te tellen op de dag na je bevalling, hoe laat of vroeg die ook plaatsvindt.

Bij een tweeling of meerling gelden ruimere regels. Volgens de Rijksoverheid krijg je dan 10 weken zwangerschapsverlof in plaats van 6. Dat langere verlof laat je ingaan tussen 10 en uiterlijk 8 weken voor je uitgerekende datum, zodat je op tijd rust kunt nemen.

Daar komt, net als bij een enkele baby, minimaal 10 weken bevallingsverlof bovenop. In totaal kom je bij een meerling dus uit op minstens 20 weken verlof. Verder werken de regels hetzelfde: neem je minder zwangerschapsverlof op, dan schuiven de resterende dagen door naar je bevallingsverlof.

Je vraagt zowel je zwangerschaps- als je bevallingsverlof aan bij je werkgever. Doe dat op tijd: volgens de Rijksoverheid moet je het uiterlijk 3 weken voordat je verlof ingaat aanvragen. Het is verstandig om de planning al eerder even met je werkgever te bespreken, zodat jullie samen weten wanneer je stopt en het werk kan worden overgedragen.

Achter de schermen regelt je werkgever daarna het geld. Die vraagt namelijk de zwangerschaps- en bevallingsuitkering, de zogenoemde WAZO-uitkering, voor je aan bij het UWV. Meestal ontvangt je werkgever die uitkering en betaalt hij je loon gewoon door. De uitkering bedraagt 100% van je dagloon, tot maximaal het wettelijke maximumdagloon, zodat je inkomen tijdens je verlof in de meeste gevallen gewoon doorloopt.

Er zijn situaties waarin je zelf in actie moet komen. Krijg je al een WW-, Ziektewet- of arbeidsongeschiktheidsuitkering van het UWV? Dan vraag je de uitkering zelf aan bij het UWV, en wel minimaal 8 weken voor je uitgerekende datum. Ben je zelfstandige? Dan vraag je bij het UWV de ZEZ-uitkering (zelfstandig en zwanger) aan; daarvoor gelden eigen termijnen. Volgens de Rijksoverheid dien je die aanvraag uiterlijk 2 weken voor de gewenste ingangsdatum in. Kijk voor jouw situatie dus op tijd bij het UWV, zodat je niets misloopt.

Twijfel je over jouw persoonlijke situatie, bijvoorbeeld omdat je meerdere werkgevers hebt of net van baan bent gewisseld? Vraag het dan na bij je werkgever of rechtstreeks bij het UWV. En voor vragen over je zwangerschap zelf kun je altijd terecht bij je eigen verloskundige of huisarts.