Zwanger worden: waar begin je?
Ouderatlas-redactie · gepubliceerd
Als je droomt van een baby, kun je nu al veel doen om je lichaam een goede start te geven. We zetten rustig op een rij waar je bij een kinderwens mee begint.
In het kort
- Begin het liefst al met gezond leven voordat je stopt met anticonceptie, want de eerste organen worden aangelegd nog voordat veel vrouwen doorhebben dat ze zwanger zijn.
- Volgens Thuisarts.nl start je bij een kinderwens dagelijks met foliumzuur; het Voedingscentrum adviseert daarnaast 10 microgram vitamine D per dag.
- Het advies is om vanaf je kinderwens helemaal geen alcohol te drinken en te stoppen met roken, cannabis en andere drugs.
- Eet gevarieerd volgens de Schijf van Vijf en werk aan een gezond gewicht, zo maak je je lichaam klaar voor een zwangerschap.
- Je kans om zwanger te worden is het grootst in de zes dagen voor je eisprong.
- Lukt het na een jaar proberen niet, dan is het volgens Thuisarts.nl goed om naar de huisarts te gaan.
Je speelt met het idee om zwanger te worden, of je bent er misschien al helemaal klaar voor. Een spannende en mooie stap. En hoewel de baby er nog niet is, kun je nu al veel doen om je lichaam een goede basis te geven. Waar begin je dan? In dit artikel lopen we de belangrijkste stappen met je langs, gebaseerd op adviezen van Thuisarts.nl en het Voedingscentrum.
Het fijne is dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn. Veel draait om gezond en bewust leven, en om op tijd beginnen. Zie het niet als een lange lijst met verplichtingen, maar als een aantal vriendelijke gewoontes die je zelf in de hand hebt. We nemen ze een voor een met je door.
Waarom je nu al kunt beginnen
Misschien denk je: de baby is er nog niet, waarom zou ik nu al iets veranderen? Toch is juist het begin belangrijk. Volgens Thuisarts.nl zijn de eerste weken van een zwangerschap cruciaal, omdat dan het eerste begin van belangrijke organen wordt aangelegd. Het bijzondere is dat veel vrouwen hun zwangerschap pas na vijf tot zes weken merken. Op dat moment is er dus al van alles gebeurd.
Daarom is gezond leven al voor de conceptie zo belangrijk. Het advies is om er het liefst mee te beginnen voordat je stopt met anticonceptie. Zo weet je zeker dat je lichaam vanaf het allereerste begin een goede basis heeft, ook als je nog niet doorhebt dat je zwanger bent. Je hoeft niet alles tegelijk perfect te doen, maar wel op tijd te starten met de belangrijkste dingen.
Hieronder vind je een overzicht van waar je meteen mee aan de slag kunt. De rest van dit artikel gaat dieper op elk punt in.
- Start dagelijks met foliumzuur zodra je een kinderwens hebt
- Neem vitamine D: het Voedingscentrum adviseert 10 microgram per dag
- Stop met roken, alcohol en andere drugs
- Eet gevarieerd volgens de Schijf van Vijf en werk aan een gezond gewicht
- Breng je vruchtbare dagen rond de eisprong in beeld
Foliumzuur en vitamine D: de vitamines vooraf
Twee vitamines krijgen bij een kinderwens extra aandacht: foliumzuur en vitamine D. Volgens Thuisarts.nl is het advies om dagelijks foliumzuur te slikken zodra je zwanger wilt worden, en daarmee door te gaan tot ongeveer week tien van de zwangerschap. Foliumzuur verlaagt de kans op een open ruggetje bij de baby. Juist omdat de aanleg van de baby al in de allereerste weken begint, helpt het om er op tijd mee te beginnen.
Voor de precieze hoeveelheid en hoe lang je foliumzuur neemt, kun je ons aparte artikel over foliumzuur lezen. Twijfel je, bespreek het dan met je huisarts, verloskundige of apotheker.
Het Voedingscentrum adviseert daarnaast om vanaf je kinderwens 10 microgram vitamine D per dag te nemen en daar tijdens de zwangerschap mee door te gaan. Deze twee vitamines zijn een van de makkelijkste eerste stappen die je kunt zetten.
Stoppen met roken, alcohol en drugs
Wat je niet meer gebruikt, is minstens zo belangrijk als wat je wel doet. Thuisarts.nl adviseert om te stoppen met roken, het liefst al voordat je stopt met voorbehoedsmiddelen. Roken verkleint namelijk de vruchtbaarheid en geeft risico's tijdens de zwangerschap. Lukt stoppen niet in een keer, dan is dat heel begrijpelijk. Je huisarts, de praktijkondersteuner of een coach van Rookvrije Ouders (via ikstopnu.nl) kan je daarbij helpen.
Voor alcohol is het advies duidelijk: het Voedingscentrum raadt aan om helemaal geen alcohol te drinken vanaf het moment dat je zwanger wilt worden. Volgens het Voedingscentrum vergroot alcohol de kans op een miskraam, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Ook wiet, hasj en andere drugs kun je volgens Thuisarts.nl beter laten staan, omdat ze ernstige problemen in de zwangerschap kunnen geven.
Dit is bij uitstek iets wat je samen met je partner kunt oppakken. Samen stoppen met roken of minder drinken is vaak makkelijker vol te houden, en zo geven jullie elkaar allebei een goede start.
Gezond eten, gezond gewicht en cafeïne
Gezond en gevarieerd eten helpt je lichaam zich voor te bereiden op een zwangerschap. Het Voedingscentrum adviseert om te eten volgens de Schijf van Vijf. Zo krijg je genoeg eiwitten, koolhydraten, vetten, vitamines en mineralen binnen. Je hoeft niet perfect te eten, het gaat om een goede balans over de hele dag.
Ook je gewicht speelt een rol. Zowel over- als ondergewicht geeft volgens het Voedingscentrum een iets grotere kans op complicaties, zoals zwangerschapsdiabetes. Probeer daarom via gezonde voeding en voldoende bewegen een gezond gewicht te bereiken voordat je zwanger wordt. Doe dit rustig en zonder streng dieet.
Voor koffie en andere cafeïne houdt het Voedingscentrum een bovengrens aan van maximaal 200 milligram cafeïne per dag, ongeveer twee koppen koffie. Te veel cafeïne vergroot volgens het Voedingscentrum de kans op een miskraam. Denk bij cafeïne ook aan thee, cola en energiedrankjes.
Werk je met chemische stoffen of straling? Die kunnen volgens Thuisarts.nl zowel bij mannen als vrouwen de vruchtbaarheid verminderen. Vraag je bedrijfsarts of jouw werk risico's geeft nu je zwanger wilt worden.
Je vruchtbare dagen herkennen
Als je gezond bezig bent, is de volgende vraag natuurlijk: wanneer heb je de meeste kans om zwanger te worden? Volgens Thuisarts.nl is die kans het grootst in de zes dagen voor je eisprong. Vrij in die periode een paar keer, dan is de kans om zwanger te worden op zijn hoogst.
Je eisprong valt meestal ongeveer in het midden van je cyclus, maar dat verschilt per vrouw. Sommige vrouwen herkennen hun vruchtbare dagen aan helder, rekbaar slijm; volgens Thuisarts.nl is dat een teken van je vruchtbare periode. Voel je je onzeker over je cyclus, dan kun je dit met je huisarts of verloskundige bespreken.
Probeer er ondertussen geen wedstrijd van te maken. Een strak schema is niet nodig: volgens Thuisarts.nl is het meestal genoeg om ongeveer om de twee tot drie dagen te vrijen. Lukt het na een jaar proberen nog niet om zwanger te worden? Dan is het volgens Thuisarts.nl goed om naar je huisarts te gaan. Die kijkt dan samen met jullie wat er aan de hand kan zijn. Twijfel je ergens over of heb je vragen, overleg dan altijd met je huisarts of verloskundige.
Veelgestelde vragen
Wanneer begin ik het beste met foliumzuur?▾
Mag ik nog een glaasje alcohol als ik zwanger wil worden?▾
Hoeveel koffie mag ik nog drinken?▾
Moet mijn partner ook iets doen?▾
Wat als het na een tijd niet lukt om zwanger te worden?▾
Waar dit bij hoort in je zwangerschap
Dit speelt vooral in deze weken. Ga naar de week waarin jij nu zit:
Verder lezen
Bronnen en verantwoording
Deze informatie is algemeen van aard en op basis van breed gedeelde, publieke voorlichting. Ze vervangt geen persoonlijk advies. Heb je vragen of zorgen over je zwangerschap, neem dan altijd contact op met je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog.