IJzer en calcium: sterke voeding in de tweede helft van je zwangerschap

Nu je baby snel groeit en de hoeveelheid bloed in je lichaam toeneemt, vraagt je lichaam om extra ijzer. Krijg je daar voldoende van binnen, dan verklein je volgens het Voedingscentrum de kans op bloedarmoede tijdens je zwangerschap. Bloedarmoede is precies waar het bij ijzer om draait.

Bloedarmoede betekent volgens Thuisarts.nl dat je te weinig Hb, oftewel hemoglobine, in je bloed hebt. Hemoglobine is de stof die zuurstof door je lichaam vervoert, naar jou en naar je ongeboren kind. Heb je er te weinig van, dan kun je je moe en zwak voelen en snel buiten adem raken. Bij heel weinig Hb heb je minder kleur op je gezicht en zie je bleek.

Voel je je erg moe of zwak, word je duizelig of val je flauw, of ben je snel buiten adem en zie je bleek? Volgens Thuisarts.nl kunnen dat tekenen van bloedarmoede zijn. Neem dan contact op met je verloskundige, die zo nodig je bloed laat prikken. Maak je geen zorgen als je je af en toe wat moe voelt, dat hoort bij zwanger zijn; het gaat om die combinatie van klachten die aanhoudt.

Ook calcium is in deze fase belangrijk. Voldoende calcium verkleint volgens het Voedingscentrum de kans op hoge bloeddruk, vroeggeboorte en zwangerschapsvergiftiging, ook wel pre-eclampsie genoemd. Verderop lees je uit welke voeding je ijzer en calcium het makkelijkst haalt.

Er zijn grofweg twee soorten ijzer in voeding. IJzer uit dierlijke producten zoals vlees, vis en kip wordt volgens het Voedingscentrum het best door je lichaam opgenomen. Daarnaast is er plantaardig ijzer, dat onder andere zit in brood en volkorenproducten, peulvruchten, noten, spinazie en radijs.

Eet je geen of weinig vlees en vis, dan kun je ijzer dus ook goed uit plantaardige bronnen halen. Handig om te weten is dat je lichaam plantaardig ijzer wat minder makkelijk opneemt. Gelukkig is daar een eenvoudige oplossing voor die bij elke maaltijd werkt.

Vitamine C verbetert namelijk de opname van ijzer. Het Voedingscentrum adviseert daarom om bij elke maaltijd iets met vitamine C te nemen, zoals groente en fruit, en ook Thuisarts.nl raadt aan om er iets met vitamine C bij te eten, zoals een sinaasappel of kiwi. Denk aan wat paprika of een stukje fruit bij je volkorenboterham, of groente bij je warme maaltijd; dat helpt je lichaam het ijzer beter te benutten.

Calcium zit volgens het Voedingscentrum vooral in zuivel, zoals melk, andere melkproducten en kaas. Met een paar porties zuivel verspreid over de dag, bijvoorbeeld een glas melk, een bakje yoghurt en een plakje kaas, kom je meestal een heel eind.

Voldoende calcium verkleint volgens het Voedingscentrum de kans op hoge bloeddruk, vroeggeboorte en zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie). Net als bij ijzer gaat het om het verkleinen van een kans en niet om een garantie; het is een van de bouwstenen van een gezonde zwangerschap.

Eet je geen of weinig zuivel, bijvoorbeeld omdat je plantaardig eet of geen melkproducten verdraagt, bespreek dan met je verloskundige hoe je toch aan voldoende calcium komt. Zo kom je samen tot een aanpak die bij jou past.

Zowel ijzer als calcium komen volgens het Voedingscentrum bij voorkeur uit je voeding. Een gevarieerd eetpatroon met ijzerrijke producten, zuivel en bij elke maaltijd wat vitamine C is dus de basis. Extra tabletten zijn lang niet altijd nodig.

Je zorgverlener houdt je ijzergehalte in de gaten. Volgens het Voedingscentrum controleert je verloskundige of gynaecoloog je ijzer via bloedonderzoek bij de intake en rond week 30. Pas als daaruit een tekort blijkt, schrijft je zorgverlener een supplement voor. Ga dus niet op eigen houtje ijzertabletten slikken, maar volg het advies dat bij jouw bloeduitslag hoort.

Twijfel je over je voeding, voel je je vaak moe of futloos, of maak je je zorgen over bloedarmoede? Bespreek het dan met je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Zij kunnen zo nodig je bloed laten prikken en samen met jou kijken wat er nodig is.