Misselijkheid in het eerste trimester: waarom en wat helpt
Ouderatlas-redactie · gepubliceerd
Bijna elke aanstaande ouder heeft er weleens van gehoord, en veel mensen krijgen er ook echt mee te maken: misselijkheid in de eerste weken van de zwangerschap. Het voelt vaak vervelend en soms zelfs uitputtend, maar het is heel gewoon. In dit artikel lees je waarom het vaak voorkomt, wanneer het meestal piekt en afneemt, welke tips mensen noemen en wanneer aanhoudend braken reden is om te bellen.
In het kort
- Volgens Thuisarts.nl zijn de meeste vrouwen misselijk aan het begin van hun zwangerschap; meestal is het het ergst rond week 9.
- De klachten gaan volgens Thuisarts.nl meestal vanzelf over rond week 12: 6 van de 10 vrouwen zijn niet meer misselijk na week 12 en 9 van de 10 niet meer na week 20.
- Veelgenoemde tips zijn kleine beetjes eten en drinken verspreid over de dag, 's ochtends meteen iets kleins nemen, genoeg rust en eventueel gember proberen.
- Houd je niets meer binnen of merk je tekenen van uitdroging (weinig of donkere plas, steeds veel dorst, suf of verward gevoel)? Bel dan direct je verloskundige, huisarts of gynaecoloog.
- Dit is algemene informatie. Voor advies dat past bij jouw situatie ga je altijd naar je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog.
Misselijkheid is een van de bekendste klachten van het eerste trimester. Volgens Thuisarts.nl zijn de meeste vrouwen misselijk aan het begin van hun zwangerschap. Voor de een blijft het bij een licht wee gevoel, bij de ander komt er ook braken bij. Hoe vervelend het ook is, meestal is het een voorbijgaande fase die vanzelf weer afneemt.
Belangrijk vooraf: dit is algemene informatie, gebaseerd op de adviezen van Thuisarts.nl en het Voedingscentrum. Voel je je erg beroerd, houd je niets binnen of maak je je zorgen, ga dan altijd naar je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Zij kennen jouw verhaal en kunnen meedenken over wat bij jou past.
Waarom misselijkheid vaak bij het eerste trimester hoort
Misselijkheid in het begin van de zwangerschap komt veel voor. Volgens Thuisarts.nl zijn de meeste vrouwen misselijk aan het begin van hun zwangerschap. De klachten worden vaak in verband gebracht met de zwangerschapshormonen; Thuisarts.nl noemt bijvoorbeeld dat je er meer last van kunt hebben als je veel zwangerschapshormoon hebt. Hoeveel of hoe weinig je ervan merkt, verschilt per vrouw en zelfs per zwangerschap.
De naam ochtendmisselijkheid is eigenlijk een beetje misleidend. De misselijkheid kan de hele dag opspelen en niet alleen 's ochtends. Bij de een komt het in vlagen, bij de ander zeurt het de hele dag door. Ook een sterkere reuk of afkeer van bepaalde geuren en etenswaren hoort er vaak bij.
Merk je juist weinig of niets? Niet iedereen wordt misselijk, en dat is net zo goed normaal. De mate van misselijkheid verschilt sterk per persoon. Luister vooral naar je lichaam en wees mild voor jezelf in deze fase.
Wanneer het piekt en wanneer het afneemt
Volgens Thuisarts.nl is de misselijkheid meestal het ergst rond week 9 van de zwangerschap. Dat is precies de fase waarin veel mensen zich het beroerdst voelen. Het kan een geruststelling zijn om te weten dat dit vaak het hoogtepunt is en dat het daarna bij de meesten weer rustiger wordt.
Daarna neemt het bij de meesten geleidelijk af. Thuisarts.nl beschrijft dat de klachten meestal vanzelf overgaan als je 12 weken zwanger bent: 6 van de 10 vrouwen zijn niet meer misselijk na week 12 en 9 van de 10 vrouwen niet meer na week 20. Voor een deel van de mensen duurt het dus wat langer. Op basis van deze cijfers van Thuisarts.nl neemt de misselijkheid bij het grootste deel van de vrouwen in de loop van de zwangerschap af.
Houd er rekening mee dat de klachten per dag kunnen wisselen. De ene dag voel je je beroerder dan de andere. Probeer wel om genoeg te blijven drinken en kleine beetjes binnen te krijgen. Merk je tekenen van uitdroging of houd je niets meer binnen? Neem dan contact op met je verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Verderop lees je waar je op kunt letten.
Wat mensen vaak noemen dat helpt
Er is geen middel dat de misselijkheid bij iedereen wegneemt, maar er zijn wel dingen die mensen vaak proberen. Thuisarts.nl en het Voedingscentrum noemen een aantal praktische tips. Het is vooral een kwestie van uitproberen wat bij jou net iets prettiger voelt.
Het Voedingscentrum adviseert om al iets kleins te eten en te drinken zodra je wakker wordt, het liefst iets uit de Schijf van Vijf, de basis voor gezonde voeding. Merk je dat gember bij jou niets doet, dan hoeft dat niets te betekenen; het is echt uitproberen wat werkt. En lukt eten even niet zo goed, blijf dan in elk geval voldoende drinken.
- Eet en drink vaker een beetje, verspreid over de dag, in plaats van te veel tegelijk.
- Begin 's ochtends meteen met iets kleins, bijvoorbeeld een stukje fruit of een halve boterham, en drink er iets bij.
- Kies kleine, makkelijke hapjes zoals een volkoren cracker, wat groente of fruit of een geroosterde volkoren boterham.
- Probeer of gember bij jou helpt, bijvoorbeeld als thee met stukjes gember of verse gember door je eten.
- Neem genoeg rust, want moeheid kan de misselijkheid erger maken.
Wanneer aanhoudend braken reden is om te bellen
Bij de meeste mensen blijft het bij vervelende, maar goed te doorstane misselijkheid. Soms is het meer dan dat. Houd je niets meer binnen of merk je tekenen van uitdroging (weinig of donkere plas, steeds veel dorst, suf of verward gevoel)? Bel dan direct je verloskundige, huisarts of gynaecoloog.
Het Voedingscentrum noemt als tekenen van uitdroging onder meer weinig plassen (4 keer of minder per dag), een donkere plas, steeds veel dorst en niet goed kunnen denken. Ook bij aanhoudend overgeven of meer dan 5 procent gewichtsverlies is het advies om contact op te nemen.
Blijf niet met deze klachten doorlopen in de hoop dat het vanzelf overgaat. Thuisarts.nl adviseert om direct te bellen als je merkt dat je uitdroogt of niets meer binnenhoudt. Je zorgverlener kan dan meekijken en zo nodig iets voor je regelen. Beter één keer te veel gebeld dan te lang doorgelopen.
Veelgestelde vragen
Wanneer piekt zwangerschapsmisselijkheid meestal?▾
Wanneer gaat de misselijkheid meestal weer over?▾
Wat kan ik zelf proberen tegen de misselijkheid?▾
Helpt gember tegen misselijkheid?▾
Wanneer moet ik bellen bij misselijkheid of braken?▾
Waar dit bij hoort in je zwangerschap
Dit speelt vooral in deze weken. Ga naar de week waarin jij nu zit:
Verder lezen
Bronnen en verantwoording
Deze informatie is algemeen van aard en op basis van breed gedeelde, publieke voorlichting. Ze vervangt geen persoonlijk advies. Heb je vragen of zorgen over je zwangerschap, neem dan altijd contact op met je eigen verloskundige, huisarts of gynaecoloog.